Aromatherapie en natuurlijke middelen bij wintertenen

Sinds ik een jaar of 10 ben is het elk najaar raak: wintertenen. Zodra de temperatuur gaat dalen en de frisse winden ons land binnenwaaien, worden mijn tenen dik, rood (soms paars), pijnlijk en gaan ze jeuken. Wintertenen zijn allereerst een probleem van de doorbloeding. In deze blog vertel ik je meer over wintertenen en geef ik tips hoe je ze op een natuurlijke manier kunt aanpakken.Wintertenen: hoe ontstaan ze?

Wintertenen (ook wel perniosis of chilblains genoemd) is een abnormale reactie van de kleine bloedvaatjes in je huid op kou en snelle temperatuurswisselingen. Het is een reactie op kou en snelle temperatuurswisselingen.

Het begint bij de doorbloeding in je voeten en tenen. Normaal gesproken vernauwen de bloedvaatjes zich bij kou om warmte vast te houden. Het probleem ontstaat vooral wanneer je van de koude buitenlucht te snel opwarmt, bijvoorbeeld bij de kachel of met een heet bad.

Wat gebeurt er dan in je voeten?

1. De kleine slagaders (arteriolen) blijven vernauwd door de snelle overgang van koud naar warm.
2. Tegelijkertijd verwijden de allerkleinste vaatjes (haarvaten) vlak onder de huid zich juist.
3. Dit leidt tot een bloedstuwing (het bloed kan er wel in, maar moeilijk uit) en een tekort aan zuurstof en voedingsstoffen in het weefsel.

Deze stuwing en het tekort aan zuurstof zorgen voor schade aan de vaatwanden, wat vervolgens het lichaam activeert om hulp te sturen: een ontstekingsreactie. Het lichaam stuurt ontstekingscellen naar de beschadigde plek om het weefsel te herstellen.

Deze ontsteking is de oorzaak van de typische winterteenklachten: de huid wordt rood of paars, zwelt op, voelt gevoelig, pijnlijk en jeukend aan. Het is dus een vicieuze cirkel: de slechte doorbloeding veroorzaakt de ontsteking, en de ontsteking maakt de vaatjes nog gevoeliger voor kou.

Als je wintertenen hebt, begint het vaak in het najaar en kun je er de hele winter last van hebben. Soms heb je het ook op je vingers en handen. Het resultaat: je huid is rood of paars, gevoelig, pijnlijk en jeukend.

Tip 1: Warm houden!

Om de doorbloeding in je voeten goed te houden is het belangrijk dat ze goed warm blijven. Niet opgesloten in synthetische sloffen of sokken, maar juist met natuurlijke materialen zoals wol en bamboe. Hierdoor kan je huid blijven ademen.

Aromatherapie: etherische oliën die de doorbloeding stimuleren

Etherische oliën kunnen helpen om de doorbloeding in je voeten en tenen (of handen/vingers) te stimuleren. De oliën hebben een verwarmend effect. Daarnaast is het belangrijk om ook oliën te kiezen die herstellend en verzachtend zijn voor je huid, én die de ontstekingsreactie helpen temperen.

Speciaal voor de doorbloeding:

Etherische olie:	Botanische naam:	Werking:
Cajeput	Melaleuca cajuputi	Stimuleert de doorbloeding, licht pijnstillend.
Eucalyptus	Eucalyptus globulus	Doorbloeding bevorderend.
Rozemarijn ct. cineol	Rosmarinus officinalis ct cineol	Helpt sterk om de doorbloeding te bevorderen.
Tijm ct. linalool	Thymus vulgaris ct linalool	Zacht, maar effectief, bevordert de circulatie, zacht voor de huid.
Pepermunt	Mentha piperita	Pepermunt heeft een verkoelend/verdovend effect (menthol), maar werkt daarnaast ook circulatiebevorderend. Helpt bij jeuk.

Kalmeren en verzachten en met een ontstekingsremmende werking

Als de wintertenen vooral jeuken of ontstoken zijn, heb je etherische oliën nodig die de irritatie in het weefsel aanpakken. Je kunt deze oliën uiteraard combineren met oliën uit het doorbloedingslijstje hierboven:

Etherische olie	Botanische naam	Werking
Lavendel	Lavandula angustifolia	Klassieke huidhersteller, kalmeert jeuk en roodheid, mild pijnstillend
Echte kamille	Chamomilla recutita	Sterk ontstekingsremmend (door de stof chamazuleen), wondgenezend, ideaal bij roodheid en zwelling.
Helichrysum	Helichrysum italicum	Krachtig ontstekingsremmend, helpt bij zwellingen en stimuleert de huidvernieuwing.
Wierook	Boswellia carterii	Kalmeert de huid, heeft een verzachtende en ontstekingsremmende werking.

Een goede basisolie bij wintertenen

Etherische oliën moeten altijd verdund worden in een plantaardige draagolie. Voor de gevoelige huid en de ontsteking van wintertenen is Calendula maceraat (Calendula officinalis) een hele fijne keuze. Calendula is van nature ontstekingsremmend, verzachtend en herstellend voor de huid.

Er bestaat ook een CO2-extract van calendula. Deze is ook heel geschikt om toe te voegen. Een CO2-extract gebruik je net als een etherische olie: minimaal en verdund in een plantaardige draagolie.

Andere geschikte plantaardige oliën kunnen zijn: jojoba-olie, amandelolie, sesamolie (ook verwarmend en doorbloedingsbevorderend) en nigella-olie (idem als sesamolie).

Recept: warme-voeten-olie

Gebruik dit recept voor een kalmerende, circulatiebevorderende massageolie die je zachtjes op de aangedane plekken aanbrengt. U kunt een of twee van de ontstekingsremmende oliën toevoegen (of een deel Lavendel vervangen).

Let op: Niet masseren als de huid al kapot of open is.

Dit recept is gedoseerd op 5% etherische olie in een draagolie. Dit is therapeutische inzet en echt alleen bedoeld om je wintertenen te ondersteunen. Gebruik de olie dan ook alleen hiervoor en neem elke keer een dun laagje. Gebruik de olie 2 weken achter elkaar en neem dan een pauze van minstens een week. Je kunt in de tussentijd je tenen masseren met calendula maceraat.

Ingrediënt	Hoeveelheid
Calendula Maceraat	50 ml
Rozemarijn ct cineol	25 druppels
Lavendel	15 druppels
Cajeput	15 druppels
Duitse Kamille (of Helichrysum)	20 druppels

Bereidingswijze:

1. Doe het maceraat van calendula in een glazen flesje en druppel hier de etherische oliën bij.
2. Breng 1 keer per dag een kleine hoeveelheid van de olie voorzichtig aan op je tenen en voeten.
3. Zorg ervoor dat de voeten langzaam opwarmen na de koude. Snelle temperatuurswisselingen verergeren de klachten.

Andere natuurlijke tips bij wintertenen

• Een badolie met bovenstaande etherische oliën (uiteraard verdund in een plantaardige olie) kan verwarmend en verzachtend zijn. Je kunt een voetenbadje maken of een volbad.
• Houd je voeten warm in wollen sokken en/of pantoffels. Sokken van bamboe zijn ook geschikt.
• Laat je schoenen zoveel mogelijk uit.
• Een wisselbad kan soms verlichting geven. Zet twee emmers/bakken klaar, de één met ijskoud water en de ander met heel heet water. Doe je voeten/tenen in de ene emmer voor 5 minuten en wissel daarna om.
• Soms kan alleen een ijsbad ook verlichting geven bij pijn en jeuk. Zorg wel dat je voeten daarna langzaam weer kunnen opwarmen.