Wat is aromatherapie en hoe werkt etherische olie?

Aromatherapie is een holistische, natuurgeneeskundige therapie waarin vooral gebruik wordt gemaakt van etherische oliën en CO2-extracten. De inhoudsstoffen die deze oliën bevatten, kunnen een geneeskrachtige werking hebben op het menselijk lichaam. Geuren en ruiken is ook erg belangrijk binnen de aromatherapie. Geuren doen iets, ze wekken emoties op, kunnen rust brengen en zo ook bijdragen aan ontspanning en stressvermindering. In deze blog lees je meer over wat aromatherapie is.

Wat is etherische olie?
Etherische olie is onderdeel van een plant of boom, zoals je in deze blog (klik) kunt lezen maken ze onderdeel uit van de secundaire metabolieten in een plant. Een plant maakt allerlei verschillende stoffen aan, en één daarvan is etherische olie. En deze olie kun je weer ‘ontleden´ in tal van verschillende inhoudsstoffen.

Etherische oliën bevatten wel 500 chemische substanties of stoffen en hebben daardoor ook een ingewikkelde chemische samenstelling.

Een etherische olie bestaat uit organische inhoudsstoffen, dat wil zeggen dat iedere inhoudsstof bestaat uit een molecuulstructuur, en dan met name koolstof (C) en waterstof (H). Deze koolwaterstoffen kun je grofweg weer in twee groepen verdelen: de geoxideerde terpenen (die een binding zijn aangegaan met zuurstof) en niet-geoxideerde terpenen. Niet-geoxideerde terpenen zijn monoterpenen, sesquiterpenen en diterpenen. Omdat ze niet-geoxideerd zijn, zijn ze altijd op zoek naar zuurstofmoleculen om een binding mee aan te gaan. Ze zijn erg vluchtig en licht. Het woord etherisch betekent ‘vluchtig’.

Even dieper duiken in de inhoudsstoffen van etherische olie
Omdat zuurstof overal om ons heen is, verspreiden monoterpenen zich snel in een ruimte. Ze zijn ideaal om de lucht in een ruimte te zuiveren. Omdat ze een lage amu-waarde hebben (atoomgewicht) en sterk lipofiel zijn, worden ze snel door de huid opgenomen. Een nadeel is dat monoterpenen snel oxideren en dan voor bijvoorbeeld huidirritatie kunnen zorgen. Ook zijn ze beperkt houdbaar. Oliën met een hoog gehalte aan niet-geoxideerde terpenen kun je daarom het beste in de koelkast bewaren. Denk hierbij aan olie afkomstig van citrusschillen en alle den- en sparachtigen. De niet-geoxideerde terpenen kun je ook weer onderverdelen in allerlei verschillende groepen, zoals aldehyden, ketonen, fenolen, oxiden, alcoholen, esters, ethers, lactonen en coumarines. Met weer allerlei subgroepen daaronder.

De werking van een etherische olie wordt bepaald door de afzonderlijke inhoudsstoffen, maar natuurlijk ook door de samenwerking van die verschillende stoffen in de olie als totaliteit. Het is zelfs zo dat de samenstelling van inhoudsstoffen van dezelfde plant kan veranderen per oogst, per jaar en per land waar de plant groeit. 

Binnen de aromatherapie worden de volgende producten gebruikt

• Etherische oliën: een etherische olie is een vluchtige, aromatische stof die gewonnen wordt vanuit bijvoorbeeld een plant, boom, zaad, hars of vruchtschil door middel van stoomdestillatie of persing.
• CO2-extracten: een CO2-extract wordt gemaakt van gedroogd plantenmateriaal en wordt via een proces van superkritische CO2-extractie uit het plantenmateriaal gewonnen. In het uiteindelijke product zit etherische olie, maar ook o.a. vetzuren, flavonoïden en vitamine E. CO2-extracten worden gebruikt als etherische olie of als basisolie, dat is afhankelijk van om welk extract en samenstelling het gaat.
• Plantaardige olie: allerlei plantaardige oliën kunnen worden gewonnen uit zaden. Bijvoorbeeld olijfolie, amandelolie, abrikozenpitolie en kokosolie. Deze plantaardige oliën worden binnen de aromatherapie regelmatig als basisolie ingezet om bijvoorbeeld een crème, zalf of massage-olie mee te maken en om etherische oliën in te verdunnen.
• Maceraat: een maceraat wordt gemaakt door plantenmateriaal op olie te laten trekken. De vetoplosbare inhoudsstoffen worden op deze manier afgegeven aan de olie. Een maceraat kan basisolie worden gebruikt of bijvoorbeeld als onderdeel van een zalf of crème.
• Hydrolaat: een hydrolaat ontstaat na stoomdestillatie van etherische olie. Het hydrolaat bevat niet alleen vluchtige bestandsdelen, zoals etherische olie, maar ook wateroplosbare inhoudsstoffen van de plant. Een hydrolaat wordt in de aromatherapie los gebruikt, maar ook als onderdeel van bijvoorbeeld een crème.
• Andere producten waar aromatherapeuten mee werken zijn bijvoorbeeld butters, bijenwas, kruiden, tincturen en supplementen.

Hoe worden etherische oliën ingezet?
Binnen de aromatherapie worden verschillende toedieningsroutes van etherische olie, CO2-extracten en basisstoffen gebruikt. Toedieningsroutes kunnen zijn:

• Via de huid, bijvoorbeeld in een massage-olie, roller, crème of badwater.
• Via inhalatie (opname via het longweefsel), bijvoorbeeld via een diffuser of inhalator.
• Via orale inname (opname via het spijsverteringskanaal), lees in deze blog meer over het innemen van etherische olie.
• Rectaal, als bijvoorbeeld een zetpil.
• Vaginaal, als een vaginale zetpil.
  Elke toedieningsroute heeft zijn eigen voor- en nadelen en niet elke etherische olie is geschikt voor alle toedieningswijzes. Aromatherapeuten kijken per cliënt en per behandeldoel welke toedieningsroute het meest effectief en efficiënt is. In een behandelplan kunnen meerdere toedieningsroutes worden gebruikt.

Aromatherapie is altijd maatwerk. Geen quick-fix.

Advies
Je kunt bij Natuurmama terecht voor advies op het gebied van aromatherapie. Ook kun je in de webshop kwalitatief goede en 100% natuurlijke etherische oliën aanschaffen.

Oorzaken aanpakken
Aromatherapie is een serieus onderdeel binnen de natuurgeneeskunde. Is dat altijd met het inzetten van etherische olie? Soms wel, maar misschien is een etherische olie nu niet de oplossing en moeten we iets anders aanpakken. Als natuurgeneeskundigen spitten we naar de oorzaak en willen geen symptomen bestrijden, daarom is maatwerk altijd nodig en neem ik de tijd voor een anamnese en intake. Lees hier meer over mijn werkwijze.